دشمن چگونه از سوخت‌رسان‌های خود حفاظت می‌کند؟  

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس- محمد زرچینی؛ ارتش ایالات متحده آمریکا با روش‌های هدفمند تلاش می‌کند تا عملیات‌های هوایی خود را با دقت به ثمر برساند؛ این مهم فرصت خوبی برای ایران است تا در این مسیر اختلال ایجاد کند. 

گزارش منابع میدانی نشان می‌دهد که آمریکا به دنبال حفاظت از سیستم‌های سوخت‌رسان خود است. وبگاه «د وار زون» در این زمینه می‌گوید: نیروی هوایی ایالات متحده در حال بررسی روش‌های جدیدی برای حفاظت از تانکر‌های سوخت‌رسانی هوایی و سایر هواگرد‌های پشتیبانی با ارزش بالا است؛ روش‌هایی که بر پایه «نابودی فیزیکی» تهدیدات ورودی استوارند، نه تلاش برای اخلال الکترونیکی یا انحراف مسیر آنها. این نیرو اعلام کرده است که یک گزینه دفاعی «سینتیکی» (جنبشی/فیزیکی) می‌تواند به‌عنوان آخرین خط دفاعی، عملکرد ارزشمندی در برابر موشک‌های رهگیر ضدهوایی نشان دهد که ممکن است در برابر برخی انواع حملات جنگ الکترونیک مقاومت کند.

هواپیماهای سوخت رسان ارتش آمریکا در حال انجام عملیات نظامی (منبع: «د وار زون»)

«کوین استیمی» مدیر اجرایی برنامه‌های نیروی هوایی ارتش ایالات متحده آمریکا برای حوزه تحرک و مدیر دفتر تحرک مرکز مدیریت چرخه عمر نیروی هوایی (AFLCMC)، در مصاحبه‌ای رسمی که اخیرا منتشر شده درباره قابلیت دفاع سینتیکی سوخت رسان‌های آمریکایی می‌گوید: سبد فعلی «تحرک» این نیرو شامل تانکر‌های KC-۴۶ و KC-۱۳۵ و هواپیما‌های ترابری C-۱۳۰، C-۱۷ و C-۵ می‌شود؛ بنابراین برخی فناوری‌هایی که واقعاً به دنبال آنها هستیم، حفاظت سینتیکی برای دارایی‌های هوایی با ارزش بالای ما است.

دو فروند هواپیمای کا سی ۱۳۵ و کا سی ۴۶ در حال انجام عملیات سوخت رسانی- یوساف

وی می‌افزاید: چون تهدید در حال تحول است، ما در تلاشیم قابلیتی برای حفاظت از تانکر‌های سوخت‌رسان خود توسعه دهیم که مستقل از ماهیت آن تهدید باشد؛ ما دفاع سینتیکی را نوعی آخرین خط حفاظتی در نظر می‌گیریم. اگر همه چیز شکست بخورد و تهدیدی به‌نحوی زنجیره کشتار را بشکند، همچنان وسیله‌ای برای حفاظت از تانکر خواهیم داشت. چه یک جستجوگر فروسرخ باشد و چه راداری، اگر وسیله‌ای برای نابودی فیزیکی آن داشته باشیم، نیازی نیست به آن حمله الکترونیکی کنیم یا از طعمه‌هایی استفاده کنیم که علیه برخی تهدیدات مؤثرند، اما نه همه. 

در سال ۲۰۱۵، پروژه‌ای از آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی هوایی (AFRL) با نام «مهمات دفاع شخصی مینیاتوری (Miniature Self-Defense Munition - MSDM)» به‌صورت عمومی معرفی شد؛ در آن زمان، آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی هوایی ارتش ایبالات متحده آمریکا گزارش داد که به دنبال موشکی مینیاتوری با «چابکی فوق‌العاده و واکنش بسیار سریع»، مجهز به «جستجوگر غیرفعال بسیار کم‌هزینه» و با طول کلی حدود ۳.۳ فوت (یک متر) است. برای مقایسه، این طول تقریباً یک‌سوم موشک AIM-۹X Sidewinder و حتی به‌نسبت کوتاه‌تر از موشک AIM-۱۲۰ AMRAAM است.

مروری جامع بر برنامه مهمات دفاع شخصی مینیاتوری (منبع: «د وار زون»)

آزمایشگاه تحقیقاتی نیروی هوایی آمریکا در ابتدا هر دو شرکت ریتیون و لاکهید مارتین را برای کار روی برنامه MSDM استخدام کرد. در سال ۲۰۲۰، ریتیون قرارداد اضافی برای آنچه آن زمان «موشک دفاع شخصی مینیاتوری» توصیف شد، دریافت کرد. حوزه کاری اعلام‌شده برای این قرارداد جدید، شامل «تحقیق و توسعه یک موشک آماده برای آزمایش پروازی» بود. تمام این موارد به‌وضوح ادامه‌دهنده تلاش‌های قبلی برنامه MSDM به نظر می‌رسید، با وجود تغییر جزئی در نام تا به امروز، ریتیون ظاهراً حتی یک مفهوم اولیه از رهگیر MSDM را به‌صورت عمومی نمایش نداده است.

همچنین شایان ذکر است که نورثروپ گرامن در سال ۲۰۱۷ حق ثبت اختراعی برای یک سیستم حفاظت سینتیکی هواگرد مبتنی بر یک رهگیر مینیاتوری دریافت کرد. تصاویر همراه که برخی از آنها در زیر دیده می‌شود، این سیستم را نصب‌شده روی یک هواپیمای رزمی مفهومی «آینده‌نگرانه» نشان می‌دادند.

در سال ۲۰۱۸، نیروی دریایی ایالات متحده نیز فراخوانی نسبتاً باز برای دریافت اطلاعات درباره گزینه‌های احتمالی یک «سیستم پروتکشن دفاع شخصی با کشتار سخت» (Hard Kill Self Protection Countermeasure System -» برای هواگرد‌های ترابری، تانکر و سایر هواگرد‌های پشتیبانی رزمی منتشر کرد. همچنین پیشنهاد شد که این سیستم می‌تواند روی پهپاد‌های آینده نیز استفاده شود. اطلاعیه فراخوان مذکور امکان طراحی سیستمی را مطرح کرد که قادر به پرتاب دسته‌ای از موشک‌های رهگیر مینیاتوری و بسیار مانورپذیر باشد و بتواند «جایگزین و/یا مکملی برای راه‌حل‌های متعارف‌تر دفاع الکترونیکی شخصی» ارائه دهد.

سایر مفاهیم دفاع سینتیکی برای هواگرد‌ها در گذشته مطرح شده‌اند که شامل پرتاب موشک مینیاتوری به سمت موشک دیگر نمی‌شود. در سال ۲۰۱۲، شرکت اسرائیلی رافائل سیستمی را نمایش داد که در اصل یک سیستم حفاظت فعال «کشتار سخت» برای وسایل نقلیه زرهی بود و طراحی شده بود تا روی هلیکوپتر نصب شود؛ برای مدتی، حداقل در دهه ۲۰۱۰، نیروی دریایی ایالات متحده نیز برنامه‌ای با نام «حفاظت فعال هلیکوپتر در برابر RPG» داشت که به نظر می‌رسید بر مفهومی مشابه، اگر نه یکسان، متمرکز بود.

در نهایت، در سال‌های اخیر، نیروی هوایی در حال آزمایش قابلیت تانکر‌های KC-۱۳۵ خود برای پرتاب پهپاد‌های کوچک به منظور دفاع شخصی و اهداف متنوع دیگر بوده است. در مقایسه با یک موشک مینیاتوری، یک سامانه هوایی بدون سرنشین می‌تواند قابلیت ماندگاری ارزشمندی ارائه دهد و گزینه‌های متفاوتی برای درگیر شدن یا درگیر شدن مجدد با تهدیدات ورودی را فراهم کند؛ به‌ویژه اگر آنها به‌صورت دسته‌ای شلیک شوند. این امر به‌نوبه خود می‌تواند از هدر رفتن رهگیر‌ها در صورتی که هدف اولیه‌شان ابتدا توسط چیزی دیگر نابود شود، جلوگیری کند. 

سیستم‌های پروتکشن مادون قرمز هدایت‌شده لیزری هم‌اکنون روی تانکر‌ها و هواپیما‌های ترابری در سراسر نیرو‌های مسلح آمریکا یافت می‌شود؛ اما برای کور کردن و سردرگم کردن موشک‌های جستجوگر حرارتی طراحی شده‌ است، نه نابودی آنها. این سیستم‌ها هیچ تأثیری روی رهگیر‌های هدایت‌شده با رادار ندارند. تلاش‌ها برای توسعه سلاح‌های انرژی هدایت‌شده هوایی قادر به نابودی اهداف، از جمله موشک‌های ورودی، با چالش‌های قابل‌توجهی مواجه بوده و هنوز به یک قابلیت عملیاتی منجر نشده‌اند.

نیروی هوایی همچنین در حال توسعه سیستم‌های دفاع شخصی برای تانکر‌ها و سایر هواگرد‌های با ارزش بالا است که درون پاد‌های اصلاح‌شده سیستم سوخت‌رسانی چند نقطه‌ای (Multipoint Refueling System - MPRS) قرار دارند. 

همچنین هرگونه دفاع سینتیکی باید به حسگرها، از جمله سیستم‌های جست‌و‌جو و ردیابی فروسرخ (IRST) و/یا رادارها، متصل باشد تا تهدیدات ورودی را که ممکن است با سرعت بسیار بالا حرکت کنند، شناسایی کرده و رهگیر‌ها را برای درگیری هدایت کند؛ قابلیت‌های شبکه‌سازی در حال بهبود مستمر که اولویت دیگری برای ناوگان‌های تحرک نیروی هوایی است می‌تواند امکان استفاده از یک شبکه حسگری توزیع‌شده را در چندین سکو فراهم کند. استفاده از پهپاد‌های نوع «حافظ سوخت رسان ها» تحت عنوان «همرزم فداکار» نیز راهبرد دیگری است که نیروی هوایی قبلاً برای کمک به حفاظت از تانکرها، به‌ویژه، در حال کاوش در آن بوده است.

در هر صورت، نیروی هوایی به‌وضوح تمایل مستمری برای یک قابلیت دفاع سینتیکی برای تانکر‌ها و سایر هواگرد‌های پشتیبانی ارزشمند شناسایی کرده است. اگرچه مدیر اجرایی برنامه‌های تحرک، استیمی، در مصاحبه خود به‌صراحت این موضوع را بیان نکرد؛ اما اظهارات او قطعاً نشان‌دهنده نگرانی‌هایی عمیق ایالات متحده است نسبت به سایر رقبایش در توسعه دفاع از دارایی‌های راهبردی این کشور است. 

سلاح‌هایی که از جستجوگر‌های فروسرخ تصویربرداری‌کننده استفاده می‌کنند، به‌طور قابل‌توجهی در برابر اخلال الکترونیکی فرکانس رادیویی و همچنین ویژگی‌های طراحی کاهش‌دهنده سطح مقطع راداری مصون هستند. آنها همچنین ماهیت غیرفعالی دارند؛ به این معنی که سیگنالی ساطع نمی‌کنند که بتواند خدمه هواگرد را از تحت حمله بودن آگاه کند. افزایش استفاده از قابلیت‌های حسگر فروسرخ روی هواگرد‌ها و به‌عنوان بخشی از سیستم‌های موشکی زمین-به-هوا، چالش‌های بیشتری را در شناسایی تهدیدات ایجاد خواهد کرد. 

نیروی هوایی آمریکا همچنین در حال پیگیری قابلیت‌های «جنگ الکترونیک شناختی» است تا به تسریع این فرآیند‌ها کمک کند. سؤالات مربوط به ترکیب مناسب دفاع‌های فعال و غیرفعال نیز احتمالاً در مرکز پالایش مستمر برنامه‌های نیروی هوایی برای تانکر‌ها و هواپیما‌های ترابری آینده قرار خواهد داشت.

با توجه به اینکه جنگ ایران و ایالات متحده ممکن است در آینده نزدیک رخ دهد؛ ایران فرصت خوبی برای نابود کردن سوخت رسان‌های آمریکایی به عنوان یک دارایی راهبردی و پاشنه آشیل ادامه جنگ آمریکا دارد؛ لذا باید نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران تلاش کنند تا در مقابل دارایی‌های راهبردی آمریکا با یک چاره جویی اساسی مقابله لازم را انجام دهند؛ این چاره جویی اساسی می‌تواند عملیات نظامی ارتش ایالات متحده آمریکا در منطقه غرب آسیا را با اختلال جدی مواجه کند. 

انتهای پیام/281